Tesbih denince akla genellikle ağaçlar veya taşlar gelir, ancak maden grubunun şahı Gümüş'tür. Gümüş tesbihler, diğer tüm tesbihlerden farklı bir kategoride yer alır. Çünkü o hem bir ibadet aracı, hem şık bir aksesuar, hem de maddi değeri olan bir "kuyum" ürünüdür. Gümüş tesbih, sahibine ağırlık ve prestij katar.
Neden Gümüş Tesbih?
Gümüş, tarih boyunca mikrop kırıcı (antibakteriyel) özelliğiyle bilinir. Eldeki bakterileri yok eder, yaraların iyileşmesini hızlandırır. Ancak gümüş tesbihi asıl özel kılan şey, üzerindeki sanattır. Gümüş yumuşak ve işlenebilir bir maden olduğu için, ustalar onun üzerinde hünerlerini en ince detayına kadar sergileyebilirler.
Gümüş İşleme Sanatları
Türkiye, gümüş tesbih işçiliğinde dünyanın bir numarasıdır. İşte en popüler teknikler:
1. Trabzon Kazaziye Sanatı
Kazaziye, 24 ayar saf altının veya 1000 ayar saf gümüşün, saç telinden daha ince (0.08 mikron) teller haline getirilip, iğne ile örülmesi sanatıdır. Bu teller bir naylon veya ipek ip üzerine sarılarak top haline getirilir. İnanılmaz bir el emeği ve sabır gerektirir. Kazaziye tesbihler çok hafiftir, ele yumuşacık gelir ve görsel olarak dantel gibidir.
2. Mardin Telkari Sanatı
Telkari, gümüş tellerin kaynak yapılmadan bükülerek ve birbirine tutturularak kafes şeklinde motifler oluşturulmasıdır. Telkari tesbihler genellikle içi boştur (kafes gibi), bu yüzden hafiftir ve çok zarif görünür. Her bir habbe, minik bir sanat eseridir.
3. Döküm ve Kalıp İşçiliği
Daha modern ve tok duruşlu modellerdir. Gümüş eritilerek kalıplara dökülür. Arpa kesim, küre kesim gibi formlarda, içi dolu ve ağır modeller elde edilir. "Ağır tesbih" sevenler için idealdir. Çekimi metalik ve serindir.
Yatırım ve Hediye Değeri
Gümüş tesbihler genellikle 925 ayar gümüşten yapılır. Satın aldığınızda sadece işçiliğe değil, madenin kendisine de para verirsiniz. Yıllar sonra satmak istediğinizde veya çocuğunuza bıraktığınızda maddi değerini korur (gümüş piyasasına göre). Bu yüzden babalar günü, terfi, doğum günü gibi özel günlerde erkeğe alınabilecek en prestijli hediyedir.
Kararma Sorunu ve Bakım
"Gümüş kararır mı?" sorusunun cevabı evettir. Gümüş, kükürt ve havadaki oksijenle temas ettiğinde doğal olarak kararır. Hatta insan terindeki asit oranı yüksekse daha hızlı kararır. Ancak bu bir kusur değildir.
Nasıl Parlatılır?
- Gümüş parlatma bezleriyle silmek.
- Diş macunu veya karbonatlı su ile hafifçe ovalamak.
- Kuyumcularda profesyonel cila yaptırmak.
Aslında sürekli çekilen gümüş tesbih, sürtünmeden dolayı parlar ve kararmaya fırsat bulamaz. "İşleyen demir pas tutmaz" sözü, gümüş tesbih için de geçerlidir.