Tesbih kültüründe "ağaç grubu" denildiğinde akla ilk gelen, en dayanıklı ve en popüler malzeme Kuka'dır. Ancak ilginçtir ki Kuka aslında bir ağaç gövdesi değil, tropikal bir ağacın meyvesinin sert kabuğudur. Özellikle Osmanlı döneminde sağlık alanındaki kullanımıyla ünlenen Kuka, günümüzde de hem estetik duruşu hem de hijyenik özelliğiyle tesbih severlerin gözdesidir.

Kuka Nedir?

Güney Amerika ve Hindistan gibi tropikal bölgelerde yetişen bir palmiye türünün hindistan cevizine benzeyen meyvesidir. Bu meyvenin içi boşaltıldıktan sonra kalan dış kabuğu son derece sert, kemik benzeri bir yapıya sahiptir. İşte kuka tesbihler bu sert kabuğun işlenmesiyle elde edilir.

Neden "Mikrop Kırıcı" Deniyor?

Tarih sayfalarına baktığımızda, Osmanlı İmparatorluğu'nda saray hekimlerinin ve doktorların kuka tesbih taşımasının zorunlu olduğunu görürüz. Hatta kuka tesbihi olmayan hekimlerin hasta muayene etmesine izin verilmezmiş. Bunun sebebi, kuka ağacının doğal yapısındaki antibakteriyel özelliklerdir. Eldeki terlemeyle birlikte ortaya çıkan bakterileri temizlediği ve elleri dezenfekte ettiği bilinir.

Kuka Tesbihin Eşsiz Özellikleri

1. Muazzam Renk Değişimi

Ham kuka tesbih ilk alındığında açık kahverengi veya sütlü kahve tonlarındadır. Ancak kuka, "insan eliyle en hızlı reaksiyona giren" malzemelerden biridir. Çektikçe, eldeki yağ ve sıcaklıkla beslenir. Kısa sürede rengi koyulaşmaya başlar. Yıllanmış bir kuka tesbih, simsiyah veya koyu vişne çürüğü rengini alır ve parıl parıl parlar. Bu süreç, tesbih sahibine büyük bir haz verir.

2. Hafiflik ve Dayanıklılık

Kuka tesbihler oldukça hafiftir, cepte ağırlık yapmaz, bileği yormaz. Buna karşın yapısı kemik kadar serttir. Düşmelere, darbelere karşı çok dayanıklıdır. Bir kuka tesbih, babadan oğula miras kalabilecek ömürlük bir eşyadır.

3. İşlemeye Uygunluk

Sert yapısı sayesinde kuka, üzerine gümüş işleme, oyma sanatı veya nakkaşlık yapmaya çok müsaittir. Piyasada "işlemeli kuka" olarak bilinen, üzeri gümüş çivilerle veya motiflerle süslü modeller, koleksiyonların en nadide parçalarıdır.

Kuka Tesbih Nasıl Karartılır ve Parlatılır?

Kuka tesbihin en büyük olayı kararmasıdır. Doğal yollarla (çekerek) kararması en makbul olanıdır. Ancak süreci hızlandırmak isteyenler için geleneksel bir yöntem vardır: Ceviz Yağı.

Tesbihinizi bir miktar ceviz yağına batırıp bekletirseniz veya elinize ceviz yağı sürüp tesbihi çekerseniz, renginin hızla koyulaştığını ve parladığını göreceksiniz. Ancak kimyasal vernik veya boya sürmek, tesbihin gözeneklerini kapatacağı için tavsiye edilmez. Doğallığını bozmamak gerekir.

Sahte Kuka Var mı?

Evet, maalesef plastikten yapılan ve "kuka" diye satılan ürünler mevcuttur. Gerçek kukayı anlamak için "Isıtma Testi" yapabilirsiniz. İğne ucunu ısıtıp deliğine dokundurduğunuzda yanık plastik kokusu geliyorsa sahtedir. Gerçek kuka yanık ahşap kokusu verir. Ayrıca gerçek kuka homojen değildir, üzerinde doğal lif izleri ve minik benekler bulunabilir.

Sağlık, estetik ve sabrın birleşimi olan Kuka tesbih, her koleksiyonerin "olmazsa olmaz" dediği temel taşlardan biridir.